LOGOPEDA radzi.....

log1

 

 

 

DRODZY RODZICE

Mowa, która jest właściwa tylko ludziom, pozwala nam na pełne funkcjonowanie
w społeczeństwie. Zwykle, na co dzień, nie dostrzegamy jej wartości. Tego, że jest najważniejszą formą komunikacji z otoczeniem, że umożliwia kontakt z ludźmi, ale także wyrażanie własnych myśli, uczuć, przeżyć, pragnień. Zwykle nie doceniamy też tego, że rozumiemy co do nas mówią inni, a także co mówimy my sami.

Mowa nie jest jednak umiejętnością wrodzoną. Nabywana jest w dzieciństwie,
a uzależniona od wielu czynników, w tym także od tego, czy i jak mówią do nas najbliżsi. Rozwój mowy rozpoczyna się na długo przed narodzinami, jeszcze w życiu płodowym. Pierwsze ruchy ust, przygotowujące buzię do mówienia, można zaobserwować u dziecka już w 3 miesiącu ciąży.

W wieku 6 lat dziecko powinno już mówić całkowicie poprawnie. Czas do 5-6 roku życia to najlepszy i najefektywniejszy okres dla korygowania powstałych wad czy wyrównywania braków. Dopóki mowa się kształtuje, można ją modyfikować, regulować, usprawniać, wpływać na jej rozwój. Po tym okresie, w wieku szkolnym i późniejszym, dziecko ma już utrwalone to, co osiągnęło dotychczas - niestety utrwalone są już także wady. Terapia zaburzeń komunikacji w późniejszym wieku nie jest więc już kształtowaniem mowy,
a jej poprawianiem. Przebiega wolniej, wymaga dużo intensywniejszych działań zarówno
ze strony terapeutów, rodziców, a także samego dziecka. Dlatego niezwykle istotne jest, by jak najszybciej reagować na wszelkie niepokojące objawy związane z mową dziecka. Jej prawidłowy rozwój jest podstawą prawidłowego rozwoju małego człowieka, jego osobowości, procesów myślenia oraz tego jak będzie radziło sobie w szkole i jak będzie funkcjonować w wymiarze społeczno-emocjonalnym.

Koniecznie udaj się z dzieckiem do logopedy, gdy dziecko:

Od dziecka 6-letniego możemy śmiało oczekiwać:

  • poprawnej wymowy wszystkich głosek i grup spółgłoskowych;
  • dość bogatego słownictwa, poprawnego budowania zdań, wyrażania swoich myśli;
  • umiejętności samorzutnego wypowiedzenia się na temat obrazka (co i kogo przedstawia, co tam się dzieje - nazywanie czynności);
  • umiejętności analizy i syntezy słuchowej wyrazów o prostej budowie fonetycznej (tzw. głoskowania);
  • umiejętnego wyodrębniania głosek na początku, na końcu i w środku wyrazu, oraz samodzielnego wymyślania wyrazów rozpoczynających się daną głoską, wyklaskiwania wyrazu sylabami;
  • umiejętności określania i nazywania: położenia przedmiotu w stosunku do innych przedmiotów: blisko, daleko, między, wewnątrz, na zewnątrz, na brzegu, obok, nad i pod;
  • umiejętności czytania wyrazów, zdań, krótkich tekstów;
  • umiejętności uważnego słuchania opowiadania, śpiewu.

Podstawowe sygnały, które powinny nas zaniepokoić:

  • częste oddychanie ustami (nie licząc sytuacji, kiedy dziecko jest zakatarzone);
  • trudności w czytaniu i pisaniu, ciągłe rozkojarzenie;
  • wszelkie nieprawidłowości w budowie języka, warg, policzków;
  • wady zgryzu;
  • nieprawidłowa artykulacja (trudności z wymową głoski, która powinna być opanowana w wieku dziecka, wadliwa artykulacja – np. wsuwanie języka między zęby, mowa świszcząca);
  • jąkanie, zacinanie, mowa za szybka lub za wolna;
  • chrapanie dziecka;
  • mowa dziecka znacząco różni się od mowy rówieśników.

Korzystamy z pomocy logopedy, gdy:

  1. W mowie dziecka nie przybywa nowych słów.
  2. Dziecko nie reaguje na głos czy na głośne dźwięki. Brak również reakcji na zadawane pytania.
    Są to bowiem objawy problemów ze słuchem.
  3. Dziecko nie różnicuje niektórych głosek, np.: [d] – [t], [b] – [p]. Może być to objaw zaburzenia słuchu fonematycznego.
  4. Dziecko, podczas mówienia nadmiernie się ślini. Obserwuje się połykanie typu niemowlęcego, które już w wieku 4 lat jest traktowane jako dysfunkcja.
  5. Dziecko mówi przez nos, który sprawia wrażenie zatkanego, głos jest stłumiony.
  6. Dziecko wsuwa język między zęby podczas artykulacji niektórych głosek, np. z szeregu syczącego:
    [s, z, c, dz] czy ciszącego [ś, ź, ć, dź].
  7. Dziecko zastępuje głoski trudniejsze (ale te, które powinny już pojawić się w mowie) głoskami łatwiejszymi, np. [s] -> [ś], [l] ->[j].
  8. Dziecko ma trudności z płynnością mowy, powtarza pierwszą lub kolejną głoskę, sylabę, a nawet cały wyraz.
    1. Dziecko ma trudności z oddychaniem, mówi na wdechu, a nie na wydechu.

Ponadto, jeśli już u bardzo małego dziecka zaobserwujemy wolniejszy rozwój takich umiejętności jak siadanie, raczkowanie, gaworzenie, wymawianie pierwszych sylab, słów,
to warto już wtedy zgłosić się do logopedy, by ocenił funkcjonowanie narządów mowy, poziom rozwoju narządów artykulacyjnych i ewentualnie zalecił odpowiednie ćwiczenia, które usprawnią narządy mowy i przyspieszą dojrzewanie tych części układu nerwowego, które odpowiadają za rozwój mowy. Może się bowiem okazać, choć oczywiście nie musi,
że opóźnienie rozwoju ruchowego dziecka zapowiada opóźniony rozwój mowy.

Rodzicu!

  • Spędzaj czas z dzieckiem;
  •  Mów do dziecka dużo, powoli, wyraźnie, o rzeczach zrozumiałych:
  • Utrzymuj kontakt wzrokowy z dzieckiem podczas rozmowy;
  • Nie przerywaj mu i nie wypowiadaj słów za niego;
  • Cierpliwie wysłuchaj;
  • Nie komentuj niepłynnej wypowiedzi;
  • Stwarzaj dziecku sytuacje, w których będzie trenować swoją mowę;
  • Nie użalaj się nad dzieckiem;
  • Nie spodziewaj się, że kłopoty miną bez specjalistycznej pomocy;

ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Proces rozwoju mowy dziecka przebiega etapami i trwa kilka lat. Nie odbywa się
u wszystkich dzieci jednakowo. Zależy głównie od wpływu środowiska oraz rozwoju psychofizycznego.

Prawidłowy rozwój mowy dziecka rządzi się swoimi prawami. Dziecko wymowę poszczególnych głosek przyswaja stopniowo, od najłatwiejszych do najtrudniejszych pod względem artykulacyjnym.

Według L. Kaczmarka (1998) głoski pojawiają się w następującej kolejności:

- okres melodii (0 -1r.ż.): a, e; niekiedy i, m, b, n, t, d, j;

- okres wyrazu (1 -2r.ż.): i, y, e, a, o, u, p, pi, b, m, n, t, d, ń, ś, k, ki, j;

- około 3 r. ż.: i, y, e, ę, a, o, ą, u, p, b, m, pi, bi, mi, f, w, fi, wi, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, ki, gi, h, t, d, n, l, li, ł, j;

-około 3 – 4r.ż.: wymienione poprzednio oraz s, z, c, dz;

- pod koniec 4r.ż. – r;

-między 4 a 5r.ż.: sz, ż, cz, dż

MAMO, TATO!!! – przykazania nie tylko logopedyczne:

1. Rozmawiajcie z dziećmi – opowiadajcie, co robicie, mówcie powoli, wyraźnie, śpiewajcie piosenki, tańczcie, uczcie dzieci wierszyków, rymowanek, zabaw paluszkowych, wyliczanek; słuchajcie muzyki, odgłosów przyrody, różnych dźwięków.

2. Pamiętajcie - karmienie piersią, żucie, gryzienie, picie z kubeczka przyczynia się do prawidłowego kształtowania mowy; zachęcajcie dziecko do jedzenia twardych pokarmów.

3. Codziennie czytajcie dzieciom książki! Zachęcajcie dzieci do ich opowiadania, a później do samodzielnego czytania.

4. Ograniczcie oglądanie telewizji i zabaw przy komputerze.

5. Gimnastykujcie narządy artykulacyjne w formie zabawy: kląskajcie, dmuchajcie, parskajcie, chuchajcie; naśladujcie odgłosy np. zwierząt.

6. Malujcie, rysujcie, lepcie, wycinajcie; pamiętajcie, że zabawy ruchowe i… prace
w kuchni to wspaniałe ćwiczenia logopedyczne.

7. Zapewnijcie dziecku zabawki dydaktyczne dostosowane do wieku (klocki, układanki, loteryjki obrazkowe, literowe, puzzle).

8. Stwarzajcie dziecku okazję do opowiadania tego co przeżyło: bajkę, którą obejrzało, wrażenia z przedszkola, szkoły.

9. Pamiętajcie – Wasze Dziecko jest niepowtarzalne, jedyne w swoim rodzaju; przytulajcie je, chwalcie i mówcie często jak bardzo je kochacie.

2011 LOGOPEDA radzi..... . Copyright Szkoła Podstawowa Nr 7 w Giżycku, webmaster Joanna Danielczyk
Powered by Joomla 1.7 Templates